Organisatie: terugvinden wat er al is
Het werkstuk is af. Het staat ook ergens. Alleen niet in de map waar het ingeleverd moet worden, en na twintig minuten zoeken is het humeur van iedereen in huis bedorven.
Wat is organisatie?
Organisatie is spullen en informatie zo neerzetten dat je ze terugvindt op het moment dat je ze nodig hebt. Het gaat dus niet om opgeruimd zijn, het gaat om vindbaar zijn.
Dat verschil verklaart waarom opruimen zelden helpt. Een kamer die eenmalig is opgeruimd, ligt binnen een week weer vol, omdat er geen plek is afgesproken waar iets standaard hoort.
Op de middelbare school wordt dit ineens veel zwaarder. Tien vakken, meerdere digitale omgevingen, papieren die van school mee naar huis gaan en terug. Wat op de basisschool nog in één la paste, is nu een systeem geworden.
Hoe je het herkent
- Maakt het werk wel af en raakt het daarna kwijt.
- Levert te laat in omdat het bestand niet te vinden was.
- Heeft de gymspullen thuis en het huiswerk op school.
- Slaat alles op de desktop op onder namen als document5.
- Zoekt elke ochtend opnieuw naar dezelfde spullen.
Herken je hier één ding in, dan zegt dat weinig. Zie je dit patroon week in week uit terugkomen, dan is dit waarschijnlijk de zwakke schakel.
Wat je per leeftijd mag verwachten
Deze richtlijn helpt om te zien of er te veel gevraagd wordt, of juist te weinig.
Wat helpt
Eén plek per soort ding
Alle schoolpapieren in één bak, alle bestanden in één map per vak. Hoe minder plekken, hoe kleiner de kans dat iets ertussen valt.
Spreek de naamgeving af
Vak, onderwerp, datum. Altijd in die volgorde. Dat lijkt overdreven tot de dag waarop er in de toetsweek iets teruggezocht moet worden.
Vast moment in plaats van vaste netheid
Elke vrijdag vijf minuten de tas en de map doorlopen. Dat is te doen en het houdt het systeem overeind. Streven naar netjes houdt niemand vol.
Laat het systeem simpeler zijn dan je wilt
Een indeling die je kind zelf kan uitleggen, blijft bestaan. Een mooie indeling die iemand anders heeft bedacht, wordt binnen twee weken genegeerd.
Wat niet helpt
Samen de kamer opruimen zonder daarna afspraken over vaste plekken. Dat lost het beeld op en niet het probleem, en over twee weken doe je het opnieuw.
Organisatie en ADHD
Bij ADHD hangt organisatie sterk samen met het werkgeheugen. Iets wordt neergelegd terwijl de gedachte al ergens anders is, en daarmee verdwijnt ook de herinnering waar het lag. Een vaste plek neemt die herinnering uit handen.
Weten of dit de zwakke schakel is
De gratis EF-check loopt alle elf functies langs en laat in vijf minuten zien waar je kind op vastloopt. Geen diagnose, wel een startpunt.
Veelgestelde vragen
Mijn kind is niet netjes, is dat hetzelfde?
Nee. Netjes gaat over hoe het eruitziet, organisatie over of iets terug te vinden is. Een kind met een rommelige kamer en een werkend systeem heeft geen probleem.
Moet ik het systeem voor mijn kind opzetten?
De eerste keer samen, daarna niet meer. Een systeem dat je kind niet zelf kan uitleggen, houdt het niet vol.
Hoe vaak moet er opgeruimd worden?
Liever kort en wekelijks dan grondig en zelden. Vijf minuten op een vast moment doet meer dan een zaterdag per kwartaal.
De andere executieve functies
Bijna niemand is overal even sterk in. Op de hoofdpagina over executieve functies staan ze alle elf bij elkaar.